Featured

Hoe is jouw paard gespeend?

door Paardenexpert Arlene – Paardenexpert – 22-07-2015

DOOR ARLENE JANSEN - PAARDENGEDRAGSDESKUNDIGE
 

In mijn werk als gedragstherapeut kom ik regelmatig paarden tegen die overmatig angstig of agressief zijn, niet goed functioneren in een kudde, verlatingsangst hebben of bijvoorbeeld stereotype gedrag vertonen. Bij het uitvragen van het gedrag blijkt regelmatig dat eigenaren van deze paarden weinig weten over het verleden van hun paard. Net als bij huisdieren hebben de speenleeftijd en speenwijze grote invloed op de ontwikkeling van veulen tot volwassen paard, zowel op het gedrag als de gezondheid. Informatie over de speenwijze en speenleeftijd  zou bij het aankoopproces van een paard veel zwaarder moeten wegen.

Hoe gaat het in de natuur?
Onder natuurlijke omstandigheden zal het veulen geleidelijk steeds minder drinken bij de moeder en uiteindelijk stoppen met drinken rond de 9 maanden of soms zelfs tot - of na - de komst van het volgende veulen (11 maanden). Tegelijkertijd start een verandering waarbij het veulen geleidelijk steeds zelfstandiger wordt. Gemiddeld genomen verlaat het veulen vanaf circa anderhalf jaar het geboorteharem en daarmee ook de vader en moeder.

Hoe gaat het bij de fokker?
Uit praktische overwegingen, onder invloed van sport en ambities wordt het veulen veelal eerder (4-6 maanden) en abrupt gescheiden van de moeder. Gemiddeld wordt het merendeel van de veulens abrupt gespeend. Van de ene op de andere dag is het veulen zijn moeder, de moedermelk en zijn vertrouwde omgeving kwijt. Het veulen wordt vaak verplaatst en met een of meerdere veulen(s) in een box of groepshuisvesting gezet.

Wat zegt de wet?
Voor veel huisdieren is een wettelijke minimale speenleeftijd vastgesteld - vaak op basis van resultaten van wetenschappelijk onderzoek. Bij paarden is dit niet vastgesteld en is er slecht een aanbeveling, die kan verschillen per adviserend orgaan. Sectorraad Paarden (SRP) geeft de aanbeveling geleidelijk te spenen (het veulen regelmatig een steeds langere tijd scheiden van de merrie ) vanaf minimaal 4-6 maanden. De dierenbescherming adviseert geleidelijk spenen vanaf minimaal 6 maanden oud (paardenbesluit 2011).

Veranderingen?
De evolutie van het paard heeft in ca 60 miljoen jaar gezorgd voor een succesvol systeem waarin paarden leven en opgroeien in sociale groepen. Veulens leren van hun ouders, broers, zusjes en andere leden van het harem hun vaardigheden die nodig zijn om te overleven.
Spenen met 4 maanden betekent in de praktijk dat het veulen ca 5 maanden korter bij zijn moeder drinkt - en circa 1 jaar eerder weg is bij de moeder. Het veulen mist een groot deel van de opvoeding en de merrie kan de opvoedklus nooit afmaken (heeft ook effecten op de opvoedkwaliteiten van de merrie!). Daarnaast zal het veulen vaak eerder in aanraking komen met krachtvoer. Veel veranderingen ten opzichte van het natuurlijk proces. Gemiddeld genomen lijkt het paard ondanks deze drastische veranderingen zich toch normaal te kunnen ontwikkelen of toch niet?

Gevolgen vroeg en abrupt spenen?
Een veulen dat eerder en plotseling wordt gescheiden van de merrie ondervindt heel veel stress. Deze stress, die zich tot op celniveau manifesteert, kan zowel fysiek als emotioneel langdurig nadelige effecten hebben en daarmee op het algehele welzijn van het paard - ook in de volwassenheidsfase. Vroeg en abrupt spenen geeft een verhoogde kans gezondheid- en gedragsproblemen zoals nervositeit, verlatingsangst, een zwakke sociale communicatieve ontwikkeling, stereotypieën (stalondeugden) et cetera.

Wat dan?
In mijn volgende blog geef ik meer informatie en ideeën over verbetermogelijkheden van spenen.
Ik ben benieuwd hoe, wanneer en in welke omstandigheden jouw paard is gescheiden van de moeder?

Heb je een vraag of wil je advies van Arlene over het gedrag van je paard?
KLIK DAN HIER

ANBI logo

Verhuisdieren.nl is een Erkend Goed Doel

Wij hebben een ANBI keurmerk. Dat betekent dat wij voldoen aan strenge kwaliteitseisen. Zo weet je zeker dat wij bijdragen aan een betere wereld voor de dieren, zorgvuldig omgaan met elke euro en verantwoording afleggen. Meer weten over de kwaliteitseisen van een ANBI stichting? Klik hier