Featured

Minder stress bij spenen van veulen

door Paardenexpert Arlene – Paardenexpert – 16-12-2015

DOOR ARLENE JANSEN - PAARDENGEDRAGSDESKUNDIGE

Zoals in mijn vorige blog toegelicht kunnen veulens veel stress ondervinden bij het spenen.  Hier geef ik een aantal algemene tips om stress tijdens het spenen te kunnen reduceren. Uiteraard is iedere merrie uniek en biedt elke praktijksituatie beperkingen, maar ook mogelijkheden. Indien de merrie of het veulen afwijkend gedrag laat zien, schakel dan altijd deskundige hulp in.

TIP 1 – Minimaal 1 ander veulen als gezelschap na het spenen.
Het veulen loopt het grootste risico op het ontwikkelen van gedragsproblemen als het vroeg en abrupt wordt gespeend en na het spenen alleen achter blijft in een box. Zorg altijd dat het veulen na het spenen achter blijft in een groep paarden, met minimaal 1 ander veulen.  Door onderstaande tips te combineren en de natuurlijke situatie zo veel mogelijk na te bootsen heeft het veulen de meeste kans zich normaal te ontwikkelen.

TIP 2 - Volwassen merries zonder veulen - in een groep veulens die net gespeend zijn kan de speenstress verlagen.
Zorg voor een relatief stabiele groep paarden zodat het veulen de groepsleden goed kent en steun kan vinden als zijn moeder niet meer in beeld is. De groep bestaat uit meerdere merries met veulens. Daarnaast is de aanwezigheid van oudere of volwassen merries zonder veulen (of soms zelfs een ruin) in de groep een toegevoegde waarde, zij zorgen voor gevoel van veiligheid en de opvoeding.  Daarnaast kan de stress verlaagt worden door gradueel de moeders uit de groep te halen en niet alle moeders ineens.

TIP 3 - Laat veulen na het spenen in vertrouwde omgeving en management, verhuis het niet tijdens het spenen.
Indien je gebruik maakt van een opfokbedrijf kan je de merrie en het veulen ruim voor het spenen (of zelfs voor de geboorte) brengen. Naast de stress van vroeg spenen, veranderd alles als het veulen verhuist naar een andere locatie. Om de speenstress te reduceren kunnen acute omgevingsverandering worden geminimaliseerd door het veulen achter te laten in zijn vertrouwde omgeving.

TIP 4 - Speen vanaf minimaal 6 maanden. Liever vanaf 7 of 8 maanden of nog beter laat het moeder en veulen vanzelf spenen.
Vroeg spenen betekent dat de opvoeding en zoogperiode onvoltooid is. Juist het kunnen voltooien van dit proces heeft een functie en zorgt voor ervaring die zowel moeder als kind meenemen in de toekomst.

TIP 5 - Geleidelijk spenen reduceert veel stress ten opzichte van abrupt spenen.
Het abrupt spenen (van het ene op het andere moment de moeder en het veulen scheiden) veroorzaak het meeste stress bij het veulen (en de moeder). Geleidelijk spenen kan op verschillende manieren. Een voorbeeld is de merries met veulens overdag samen op de wei te laten en ’s avonds op stal de groepen te scheiden, waarbij ze elkaar nog wel kunnen zien, horen en ruiken. Vraag om hulp of advies voor praktische invulling passend bij uw situatie.

TIP 6 - Start voerovergangen ruim voor het spenen, niet gelijk met spenen.
Het starten met veulenbrok na het spenen - als het veulen niet gewend is dit te eten –  levert extra stress en geeft een verhoogd risico op het ontwikkelen van stereotypieën. Als je kiest voor het geven veulenbrok of krachtvoer, zorg er dan voor dat hij gewend is aan eten van dit voedsel ruim voor het spenen.  Hoe later je speent, hoe minder het veulen drinkt bij de moeder, ook door later te spenen voorkom je abrupte voerovergangen.

TIP 7 - Merrie minder krachtvoer/merriebrok voor spenen
Indien je de merrie krachtvoer geeft, bouw dit af voor het spenen, dit zorgt voor een verminderde melkproductie. Doordat het veulen minder afhankelijk wordt van de moedermelk, kan dit stress reduceren bij het spenen.

TIP 8 - Laat veulen kennismaken met mensen en leer het basisvaardigheden
Tijdens of na het spenen zal het veulen vaker met mensen (bv dierenarts) in aanraking komen. Als het veulen dit niet gewend is en geen basisvaardigheden heeft geleerd, kan dit extra stress leveren tijdens en na het spenen. Leren gaat makkelijker als je niet gestrest of angstig bent, laat het veulen wennen aan mensen en leer het basisvaardigheden (zoals lopen aan halster) als het nog bij zijn moeder is.

TIP 9 - Speen (nog) later bij het eerste veulen van de merrie
Onder natuurlijke omstandigheden speent een maiden-merrie (merrie die voor het eerst een veulen heeft) gemiddeld later, door ervaring veranderd haar gedrag. Met dit feit kunnen we rekening houden door merries die voor het eerst een veulen krijgen extra laat te spenen.

TIP 10 - Vraag bij aankoop van je paard hoe het paard gespeend en opgegroeid is.
De speenleeftijd, speenwijze en opgroeiperiode  heeft effect op het gedrag en de gezondheid van het paard.
Vroeg en/of abrupt spenen geeft een verhoogde kans gezondheid- en gedragsproblemen zoals nervositeit, verlatingsangst, een zwakke sociale communicatieve ontwikkeling, stereotypieën (stalondeugden) et cetera.

Ik ben heel benieuwd naar jouw ervaring; hoe en op welke leeftijd is jouw paard of pony gespeend?

ANBI logo

Verhuisdieren.nl is een Erkend Goed Doel

Wij hebben een ANBI keurmerk. Dat betekent dat wij voldoen aan strenge kwaliteitseisen. Zo weet je zeker dat wij bijdragen aan een betere wereld voor de dieren, zorgvuldig omgaan met elke euro en verantwoording afleggen. Meer weten over de kwaliteitseisen van een ANBI stichting? Klik hier