De echte buitenbeentjes: dieren die doorgefokt worden op uiterlijk

In onze blog over buitenbeentjes in de adoptiewereld hebben we het over dieren die vaak minder snel worden gekozen. Een zwarte kat, een senior hond, een blinde kat of een hond die een poot mist. Ze wijken af van het plaatje waar veel mensen in eerste instantie naar zoeken, maar dat betekent helemaal niet dat ze geen fantastisch dierenleven kunnen hebben.

Eigenlijk is het gek dat juist zíj als buitenbeentjes worden gezien.

Want een zwarte vacht doet geen pijn. Een poot missen betekent niet automatisch dat een kat ongelukkig is. En een senior hond kan nog jarenlang intens genieten van wandelingen en aandacht.

Er bestaan óók dieren waarvan juist de kenmerken die mensen zo schattig of bijzonder vinden voor gezondheidsproblemen kunnen zorgen. Als we dan toch kritisch naar uiterlijk kijken, laten we dáár dan eens beginnen.

1. Mopshondjes en andere honden met een extreem korte snuit

Grote ogen, een rond hoofd en een piepklein neusje. Voor veel mensen is dat precies wat een mopshond of andere kortsnuitige hond zo aandoenlijk maakt.

Alleen is die korte snuit niet puur cosmetisch. Bij extreem kortsnuitige honden kan de bouw van de schedel ervoor zorgen dat er te weinig ruimte is in de luchtwegen. Luid ademen, snurken en knorren worden daardoor soms als typische of zelfs grappige raskenmerken gezien, terwijl ademhalingsproblemen natuurlijk allesbehalve grappig zijn.

En daar zit precies het probleem: een kenmerk dat wij schattig vinden, kan voor het dier zelf een lichamelijke beperking zijn.

Dat betekent niet dat iedere kortsnuitige hond dezelfde gezondheidsproblemen heeft. Wel vinden wij dat gezondheid altijd zwaarder zou moeten wegen dan de wens om een hond een steeds platter snoetje te geven.

Misschien moeten we ons bij zo'n aandoenlijk koppie dus iets vaker afvragen: vinden wíj dit vooral leuk om naar te kijken of is het voor de hond ook prettig om ermee te leven?

2. De gevouwen oren van de Scottish Fold

Dan de Scottish Fold. Grote ogen, een rond koppie en van die kleine naar voren gevouwen oortjes. Het recept voor miljoenen schattige filmpjes op sociale media. Alleen hebben die oren een nogal belangrijk achtergrondverhaal.

De karakteristieke gevouwen oren worden veroorzaakt door een erfelijke kraakbeenafwijking. Die afwijking beperkt zich niet tot de oren, maar kan ook het kraakbeen in onder andere poten, staart en rug aantasten. Daardoor kunnen deze katten last krijgen van chronische pijn en gewrichtsproblemen.

Oftewel: het kenmerk waarvoor mensen de kat zo leuk vinden, bestaat juist dankzij een lichamelijke afwijking.

Dat maakt die gevouwen oortjes ineens een stuk minder schattig.

3. Een kat zonder vacht ziet er bijzonder uit, maar waarom heeft een kat eigenlijk haar?

Ook naaktkatten vallen op. Sommige mensen vinden ze prachtig, anderen moeten er even aan wennen. Maar één ding is zeker: ze zien er bijzonder uit.

Alleen zit die vacht normaal gesproken niet voor de sier op een kat.

Een vacht helpt een kat zich te beschermen tegen onder andere kou en hitte. Naaktkatten missen die natuurlijke bescherming. Ook ontbreken bij deze katten regelmatig snor- en tastharen, terwijl katten die gebruiken om hun omgeving waar te nemen.

Dat opvallende uiterlijk waar wij bewust op hebben geselecteerd, kan het dier dus juist kwetsbaarder maken.

4. Wanneer wordt ‘bijzonder’ té bijzonder?

Het probleem beperkt zich natuurlijk niet tot één hondenras of twee kattenrassen. Door selectief fokken kunnen uiterlijke kenmerken steeds extremer worden. Een nóg plattere snuit. Een nóg kleiner hondje. Meer huidplooien. Een opvallende lichaamsbouw. Een bijzondere vacht of juist helemaal geen vacht.

Het wordt problematisch wanneer ons ideaalbeeld belangrijker wordt dan de gezondheid en het welzijn van het dier.

Juist wanneer je bewust voor een bepaald ras kiest, is het daarom belangrijk om niet alleen te kijken naar hoe leuk je het uiterlijk vindt. Verdiep je ook in erfelijke aandoeningen, de gezondheid van de ouderdieren en de gevolgen die bepaalde uiterlijke kenmerken voor het dagelijks leven kunnen hebben.

5. Nederland trekt inmiddels ook een grens

Bij vouwoorkatten en naaktkatten is inmiddels niet alleen sprake van discussie over dierenwelzijn. Nederland heeft daadwerkelijk maatregelen genomen.

Het fokken van deze katten was al verboden. Sinds 1 januari 2026 geldt bovendien een houdverbod voor vouwoorkatten en naaktkatten. Voor dieren die al vóór het verbod werden gehouden, gelden overgangsregels. Het doel is uiteindelijk dat deze uiterlijke kenmerken niet langer bewust in stand worden gehouden. Ook mogen deze katten niet meer worden gebruikt in bijvoorbeeld reclames of deelnemen aan shows en tentoonstellingen. Daarmee wordt niet alleen het fokken aangepakt, maar ook de popularisering van het uiterlijk.

Wil je deze dieren nog herplaatsen of adopteren? Dan zijn er enkele regels. Meer hierover lees je in onze blog over het houdverbod voor naaktkatten en vouwoorkatten.

6. Moet je zo'n dier dan niet adopteren?

Hier willen we een belangrijke nuance maken: het dier zelf is natuurlijk nooit het probleem.

Een mopshond kan er niets aan doen dat hij met een extreem korte snuit is geboren. Een Scottish Fold heeft niet om zijn gevouwen oren gevraagd. En een naaktkat die al bestaat en een nieuw thuis nodig heeft, verdient net zo goed goede zorg, aandacht en een liefdevolle plek.

Sterker nog: juist een dier met lichamelijke problemen kan een eigenaar nodig hebben die bereid is zich goed in zijn gezondheid te verdiepen en rekening te houden met extra zorg en dierenartskosten.

Het adopteren van een dier dat al bestaat, is dan ook iets anders dan bewust vraag creëren naar dieren die vanwege een bepaald extreem uiterlijk worden gefokt.

Dus kom je via herplaatsing een mopshond tegen die perfect bij jouw situatie past? Dan zeggen wij niet: niet adopteren. We zeggen vooral: weet wat je adopteert, verdiep je in de mogelijke gezondheidsproblemen en wees bereid de zorg te bieden die dat individuele dier nodig heeft.

7. Koop niet met je ogen

Wij mensen zijn behoorlijk gevoelig voor uiterlijk. Grote ogen, een plat snoetje, piepkleine pootjes, gevouwen oren. Voor je het weet ben je verliefd op een foto voordat je überhaupt hebt nagedacht over wat dat uiterlijk voor het dier betekent. Maar juist bij het aanschaffen van een huisdier zouden we niet alleen met onze ogen moeten kiezen.

Vraag jezelf af waarom een dier eruitziet zoals het eruitziet. Is dat een gezond kenmerk? Zijn er bekende erfelijke problemen? Kan het dier normaal bewegen, ademen, zien, communiceren en zijn natuurlijke gedrag uitvoeren?

Misschien kijken we naar de verkeerde buitenbeentjes

Een zwarte hond wordt misschien overgeslagen omdat hij er te indrukwekkend uitziet. Een blinde kat omdat mensen denken dat hij te ingewikkeld is. Een senior omdat iemand liever voor jong kiest. Terwijl leeftijd, kleur of een beperking helemaal niet hoeven te bepalen of een dier een fijn leven kan leiden én goed bij jou past.

En precies daarom proberen we bij Verhuisdieren verder te kijken dan het leukste koppie. Bij het maken van een match kijken we naar veel meer kenmerken: karakter en gedrag, hoeveel beweging een dier nodig heeft, de woonomgeving, kinderen of andere dieren in huis.. gewoon alles wat een dier verder nodig heeft om gelukkig te zijn. Een actieve hond past misschien fantastisch bij iemand die iedere dag uren buiten is, maar minder goed bij iemand die een rustig maatje zoekt. Een onzekere kat kan juist helemaal opbloeien in een stil huishouden zonder andere dieren.

Want uiteindelijk zou uiterlijk maar een klein stukje van de keuze voor een huisdier moeten zijn. Niet welke hond of kat vind ik het mooist?, maar vooral: welk dier past bij mijn leven en bij welk dier past mijn leven? Dáár begint wat ons betreft de ideale match.